İçeriğe geç

Yazılar

Psikolog ile Psikiyatrist Arasındaki Fark Nedir?

Beyaz ahşap masada açık defter, kalem ve gözlük

Kısa cevap

Psikiyatrist tıp fakültesini bitirip psikiyatri uzmanlığı almış bir hekimdir; tıbbi değerlendirme yapar ve gerektiğinde ilaç tedavisi düzenler. Psikolog ise psikoloji eğitimi almıştır, ilaç yazmaz; psikolojik değerlendirme ve psikoterapi alanında çalışır. İki meslek birbirinin alternatifi değil, çoğu zaman birbirini tamamlayan iki ayrı uzmanlıktır.

Bu yazıda iki meslek arasındaki farkları, klinik psikoloğun kim olduğunu ve hangi durumda kime başvurulabileceğini ele alıyorum.

Psikolog ile psikiyatrist arasındaki temel farklar nelerdir?

Konu Psikolog / Klinik psikolog Psikiyatrist
Temel eğitim Psikoloji lisansı; klinik psikolog için ek olarak klinik psikoloji yüksek lisansı Tıp fakültesi, ardından psikiyatri uzmanlık eğitimi
Mesleği Psikolog (hekim değildir) Hekim, psikiyatri uzmanı
İlaç yazabilir mi? Hayır Evet
Psikoterapi Ana çalışma alanıdır Psikoterapi eğitimi aldıysa uygulayabilir
Odak Duygular, düşünceler, ilişkiler ve tekrar eden örüntüler üzerine konuşarak çalışmak Tıbbi değerlendirme, ilaç tedavisinin gerekip gerekmediği ve takibi

Klinik psikolog kimdir?

Klinik psikolog, psikoloji lisansının ardından klinik psikoloji alanında yüksek lisans yapmış psikologdur. Bu eğitimde psikolojik değerlendirme, psikopatoloji ve psikoterapi üzerine kuramsal ve uygulamalı çalışma yer alır. Klinik psikologlar psikoterapi sürecini yürütür; ilaç yazmaz ve tıbbi tanı koymaz.

Psikoterapist ne demek?

Psikoterapist, psikoterapi uygulayan kişiyi tanımlayan bir ifadedir. Psikoterapi eğitimi almış bir psikolog ya da psikiyatrist psikoterapi yapabilir. Bu yüzden “psikoterapist” sözcüğünden çok, kişinin temel mesleğine ve aldığı psikoterapi eğitimlerine bakmak daha bilgilendiricidir.

Psikolog psikiyatriste yönlendirir mi?

Evet. Psikoterapi sürecinde ilaç tedavisinin de değerlendirilmesi gerektiği düşünülürse psikolog, danışanı bir psikiyatriste yönlendirir. Bu, psikoterapinin bittiği anlamına gelmez; birçok durumda psikoterapi ve ilaç tedavisi birlikte, iki uzmanın iş birliğiyle sürdürülür. Psikoterapi ve ilaç tedavisi, ruh sağlığı alanında en sık kullanılan iki tedavi biçimidir (National Institute of Mental Health, t.y.). Çocuklar ve ergenler için bu değerlendirmeyi çocuk ve ergen psikiyatristleri yapar.

Psikoloğa gitmek ciddi bir sorun olduğu anlamına mı gelir?

Hayır. Psikoloğa başvurmak için belirli bir tanının ya da “yeterince ağır” bir sorunun olması gerekmez (bkz. Terapiye Ne Zaman Gitmeli?). İnsanlar psikoterapiye bir kayıptan sonra, ilişkilerinde tekrar eden zorlukları anlamak için, yoğun stres dönemlerinde ya da yalnızca kendilerini daha iyi tanımak istedikleri için başvurabilir. Psikiyatriste başvurmak da benzer biçimde “çok kötü durumda olmak” anlamına gelmez; tıbbi bir değerlendirmeye ihtiyaç olup olmadığını görmek için yapılan olağan bir adımdır.

Hangisine gitmeliyim?

Kesin bir kural yoktur, ama şu ayrım yol gösterebilir:

  • Yaşadıklarınızı anlamak, konuşmak ve üzerinde çalışmak istiyorsanız (ilişkilerde tekrar eden sorunlar, kayıp, kaygı, kendini tanıma isteği), bir psikologla psikoterapiye başlamak uygun olabilir.
  • Günlük yaşamınızı ciddi biçimde sürdüremiyorsanız, uyku ve iştahta belirgin bozulma, yoğun umutsuzluk ya da gerçeklikle bağın zayıfladığı deneyimler varsa, bir psikiyatriste başvurmak önemlidir.
  • Emin değilseniz, bir psikologla yapılacak ilk görüşme neye ihtiyaç duyduğunuzu birlikte değerlendirmek için iyi bir başlangıç olabilir; gerekirse yönlendirme yapılır.

Kendinize zarar verme ya da yaşamınıza son verme düşünceleri varsa beklemeyin; bir hekime başvurun ve acil bir durumda 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayın.

Psikoterapide nasıl çalışıyorum?

Ben klinik psikoloğum; yetişkinler ve ergenlerle psikodinamik yönelimli, çocuklarla Yönlendirmesiz Oyun Terapisi ile çalışıyorum. Seansların süresi, sıklığı ve ilk görüşmede neler olduğu Psikoterapi Süreci sayfasında, yetişkinlerle çalışma biçimim Yetişkin Psikoterapisi sayfasında yer alıyor. Görüşme planlamak için Randevu & İletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.

Kaynaklar

  1. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun, Ek Madde 13 (Ek: 6/4/2011-6225/9 md.). mevzuat.gov.tr
  2. National Institute of Mental Health. (t.y.). Psychotherapies. nimh.nih.gov

Klinik Psikolog Hatice Hazal Çelik

Ankara Çankaya'da ve online olarak çocuk, ergen ve yetişkinlerle psikoterapi çalışmaları sürdürüyor. Hakkımda →

İlgili çalışma alanı: Yetişkin Psikoterapisi